Ahlak gelişiminde kritik yaşlar

Ahlak gelişiminde kritik yaşlar

Ahlak Gelişiminde Kritik Yaşlar

Ahlak gelişiminde kritik yaşlar (dönemler) vardır. Yani bu davranışlar ve becerilerin belli yaşlarda kazandırılması gerekir. Özellikle 3-4 ve 5- 6 yaşları çok önemlidir. Çocuklar bu dönemde evrensel ahlak anlayışı ve etik değerler ile yetiştirilmelidir. Evrensel temel değerler saygı, işbirliği, sevgi, merhamet, sorumluluk sahibi olma, dürüstlük, paylaşmak, nezaket, sabır, sözünde durmak, emaneti korumak, yardımseverlik , söz hakkı alma, sırasını bekleme , dinleme vb. davranışlardır.
Kültürel ve dini değerler çocuğun anlayacağı seviyelerde yaşına göre zamanla aile ve eğitim kurumlarında kazandırabilir.

Ebeveynlerin küçük yaşlardan itibaren koşullu sevgi tehditleri, beklentilerini yaptığı zamanlarda tepkileri ,ödülleri ve beğenileri çocukların davranışlarına yerleşir. Çocuklar ailenin istediği ve sergilediği kalıpları alır. Sosyal çevresindeki insanlara iletişimsel ve davranışsal olarak yansıtmaya başlar. Olumlu Ahlak gelişimine uygun olan ve olmayan tüm davranışlar öğrenilmiş bir kazanım ve düşüncelerdir .

ahlak gelişiminde kritik yaşlar

Çocukları Böyle Yetiştiriyoruz

İşimize geldiği yerde çocukları alkışlar tutup, işimize gelmediği zaman aynı davranışa kızıp, dayak bile atıyoruz. Bunun getirisi olarak çocuklara tutarsızlığı, yalanı ve hileyi öğretiyoruz. Ebeveynler olarak şartlar ne olursa olsun doğru davranış kurallarını benimsetmek için doğru model olmalıdır.
Doğru model olmadan sözler ile doğru davranışlar kazandırılamaz.

Örneğin; yalan söylemek doğru değil diyen bir Baba :                                                                                                              Çalan bir kapı için eşine::
– “Beni soran olursa yok de” diyor.
Olumsuz bir örnek doğru bir davranış geliştirmez.

Başka bir örnek verelim.
Başkasının eşyalarını izinsiz alma, rahat kullanma, hırsızlık davranışları sergileyen ya da kendi malını paylaşmak istemeyen anne mülkiyet kavramını ne kadar iyi verebilir.
Mülkiyeti iyi kavramamış bir çocuk da başkalarının ve kendinin malına itinayla davranamaz anne modeline uygun davranır. Mülkiyet kavramı nasıl geliştirilmeli konusu oldukça kapsamlıdır. (Başka bir yazıda uzunca yer verilecektir).Kesinlikle kritik yaşlarda ailede kazandırılması gerekir.

Bu yaşlarda anne babanın denetimi, yol göstermeleri, sınır koymaları çocukta doğru ya da yanlış bir öz yönetim gücü kazanmaya başlamıştır. Kural koymak ve bunu takip etmek gerekir. Başlangıçta kuralların amacını anlayamasalar da zaman içinde gerekliğini ve özünü kavranarak uygularlar . Bunu ilk zamanlarda ebeveynlere benzemek, anne babanın beğendiği davranışları yapmak suretiyle gerçekleştirir.

Ceza korkusu ile kurallara uymak yerine, kuralların herkesin yararına olduğu, düzeni sağladığı anlatılmalıdır . “Kendimize yapılmasını istemediğimiz bir davranışı başkalarına yapmamalıyız” düşüncesini korkutarak ve cezalandırarak değil sevgi, ödüllendirme, övgü ile kazandırmalıyız.

Çocuk ahlaki değerleri ve alışkanlıkları erken yaşta ailesinden ve yakın çevresinden öğrenir.
Bu davranışlar yaşamımızın tümünde bizim aile, arkadaş, akraba , okul ,iş ve eş ilişkimizi etkileyecek iletişim ve sosyal ilişkilerimizin belirleyicisi olacaktır.

Sevimay KURT – Çocuk Gelişimi Öğretmeni

Tuvalet Eğitiminin Paylaşmak Üzerine Etkisi

Aile ve Eş

Modern Bebek Nasıl Büyütülmeli(!)

Facebook sayfamızı beğenmek için tıklayın

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?